Trupi i njeriut
Ne trupin e njeriut ka afersisht 100 trilion qeliza. edo minut vdesin reth 300 milion prej ketyre qelizave.
e Ne qofte se organizmi i trupit nuk do ti zevendesonte ne menyre te vazhdueshme ato, te gjitha qelizat e trupit do te vdisnin per 230 dite.
UJI:
Uji perben reth 69% te trupit te njeriut. Nese nga nje njeri me peshe 73 kg do te largohej i gjithe uji qe permban trupi i tij, atehere ai do te peshonte vetem 29 kg.
ELEMENTET:
Ne trupin e njeriut, pervec ujit, ndodhen edhe shume lende te tjera. Nje njeri me trup normal permban aq yndyra sa per te prodhuar shtate kallepe sapuni, sheqer aq sa per te mbushur nje kavanoz, kripe sa per te mbushur gjashte kripore, karbon sa per te prodhuar 9000 lapsa plumbi, fosfor sa per te prodhuar 2200 fije shkrepese, hekur sa per te bere nje gozhde 25 mm, nje luge squfur dhe 30 gram metale te tjera.
GJAKU:
Nese qelizat e gjakut do te vendoseshin njera pas tjetres, ato do te formonin nje varg me gjatesi 96500 km, pra aq te gjate sa per ti rene rreth e qark, botes me shume se dy here. Koha qe i nevojitet nje rruaze te bardhe te gjakut per te shkuar nga zemra ne koke, eshte 10 sekonda, ndersa nga kemba ne koke 1 minute. Keshtu, Brenda nje dite, kjo rruaze e bardhe gjaku ben 1000 vajtje-ardhje ne trupin e njeriut. Mendohet se marrja e gjakut menjanon shqetesime te ndryshme ne trupin e njeriut. Keshtu, dihet qe mbreti Frederik, per teu qetesuar, perpara betejes, merrte gjak. Ndersa Luigji i XIII-te, brenda 6 muajve, ka bere 47 marrje gjaku nga trupi i tij.
LeKURA:
Trashesia e lekures se trupit te njeriut ndryshon sipas vendit. Ne kapaket e syve, kjo trashesi, eshte vetem 0.5 mm, ndersa ne shputen e kembes arrin gati 0,5 cm. Ne edo 250 cm2 lekure ka 19 milion qeliza, 60 qime, 90 qeliza yndyrore, damare me nje gjatesi prej 570 cm, 650 qeliza te djersitjes dhe 19 mije qeliza ndjesore. Lekura eshte ajo pjese e trupit qe ze me shume vend dhe megjithate, peshon vetem 2.7 kg. Nga trupi i njeriut, gjate jetes se tij, bien mesatarisht reth 18 kg lekure.
MUSKUJT:
Kur marrim nje laps, ne kete veprim marrim pjese te pakten 12 eifte muskujsh, kur hedhim nje hap, 200 eifte, kur rrudhim vetullat, 43 eifte dhe kur buzeqeshim, 17 eifte muskujsh. Pesha e muskujve te nje burri eshte sa 40% e peshes se tij, ndersa te gruaja kjo arrin ne 35%. Muskuli me i madh ne trupin e njeriut eshte muskuli eglutaeus maximuse (muskuli i te ulurit), ndersa muskuli me i vogel emusculus tensor tympanye, qe ndodhet mbrenda veshit.
ZEMRA:
Zakonisht zemra jone ben 60-70 rrahje ne minute, mesatarisht rreth 2-3 miliard rrahje gjate gjithe jetes. Zemra pompon gjakun ne nje rrjet damaresh, (enesh gjaku), me nje gjatesi te pergjithshme prej 120 mije km. Gjatesia e ketij rrjeti e rrethon boten tre here. Sa me e madhe qe te jete mosha e nje njeriu, aq me e ngadalte eshte rrahja e zemres se tij. Zemra e nje foshnjeje ben 130 rrahje ne minut, e nje femije tre vjecar 100 rrahje dhe zemra e nje 12 vjeeari 90 rrahje ne minut.
KOCKAT:
Para lindjes dhe ne femijeri kockat jane te buta. Forcimi i tyre vazhdon deri ne moshen 25 vjee. Femijet e posalindur kane 350 kocka, te cilat, me kalimin e kohes, bashkohen midis tyre. Ne trupin e nje njeriu te rritur ndodhen 206 kocka dhe skeleti i tij peshon 76 kg. Kockat perbehen 70% nga lende minerale dhe 30% nga material organik, qeliza te gjalla.
RRITJA:
Trupi i njeriut ne edo nate rritet afersisht 1 cm, gjatesi te cilen e humbet diten. Rritja gjate nates shpjegohet me faktin se trupi, duke qene i shtrire i shmanget veprimit te forces se gravitetit mbi disqet e kerceve te skeletit. Kerkimet dhe zbulimet e fundit tregojne se femijet e porsalindur, 63 ditet e para, nuk rriten, por pas 63 diteve, fillojne te zgjaten nga 1cm edo dite. Kjo sjell si pasoje nevojen e shtimit te vrullshem te qelizave dhe, nga kjo, femijet kane nje uri te perhershme dhe per kete behen grindavece. Ne kete periudhe prinderit duhet te jene mjaft te kujdesshem.