Besimi islam në tokat shqipëtare
Kontaktet e shqiptarëve me botën islame, janë relativisht më të vona se ato të pjesës më të madhe të popujve europianë. Islami u shfaq për herë të parë në kontinentin e vjetër në fund të mijëvjeçarit të parë (shek. 9-10-të). Spanja ishte më e ndikuara nga kultura arabo-islame në evropë, ishte vendi përmes të cilës në Evropë u përcoll kulutra shkencore arabe duke përfshië këtu tëgjitha sferat si mjekësine, fizikën, astornominë, filozofinë etj. ku edhe pas tëheqjes së sundimit arab nga ai vend aty mbeti stili i ri i të jetuarit i sjell nga ai sundim. Depërtimi i Islamit në Evropë dhe në trojet shqipëtare para paraqitjes së Perandorisë Osmane u bë përmes Spanjës.
Historikisht kontaktet ndërfetare midis shqiptarëve të krishterë dhe përhapëves të islamit i takojnë shekullit të 13-14-të.
Edhe para zgjerimit të Perandorisë Osmane mbi torjet shqipëtare dhe Ballkan Islami ishte i pranishëm në trojet shqipëtare, por në një pasë shumë të kufizuar. Pas zgjerimit të Perandorisë Osmane nga tëgjithë popujt e Evropës Osmane pjesa dërmuese e popullit shqiptarë dhe atij boshnjak pranuan Islamin si fe të tyre.
Nga shekullit të 15-16-të e në vijim në qytetet kryesore të Shqipërisë u ngritën institucione të rëndësishme të kultit islami (xhami). Islami u përhap më shumë në Shqipërinë e Mesme si dhe në teritoret shqiptare që tashmë ishin nën pjesën sllave. Në shekullin e 18-19-të islami pati një lulëzim fetar dhe kulturor në Shqipëri. Në këtë periudhë u zhvillua letërsia shqipe me alfabet arab, e njohur si “letërsia e bejtexhinjëveâ€