I vetëm je, këndelle veten!

Jeta, ti vdes. Kur ti vdes, ke pyetur: ç"jetë do kesh?

Braktis ata që të braktisin kur ti vdes.

As babë e as nënë, as vëlla e as motër, as grua e as mik, i vetëm në errësirën dhe ngushtësinë e varrit. Asgjë, gjithçka ke lënë pas vetes. Ti more atë që besove dhe veprove. Po s"u binde, vështro një të vdekur; çka mori me vete. Bindja e vepra është shënuar. Dunjanë ka braktisur.

Oj vetvete, kur qortoheshe, ti kundërshtoje; jepeshe pas kënaqësive të një jete, që sot sa shumë e urren; sa shumë që dëshiron të ktheheshe në të, jo t"i shijosh stolitë e saj, por që të bësh atë që s"e bëje; të mbash kokën të përulur ndaj Zotit, që të mori shpirtin, e ti e pavetëdijshme ndaj atij çasti!

Ç"ke që ngreh kokën, je shtangur. Errësirë e plotë. Nuk mund të bësh më asgjë. Mjerim. S"dëgjoje, kur këshilloheshe, bëheshe si e shurdhët, e përqendruar në epshe. Sot je mbuluar me një pëlhurë të bardh, edhe ajo pëlhurë është duke u kalbur. Ti s"more asgjë, gjithçka le pas vetes.

Loto, bërtit, nuk të sheh kush pikën e lotit, e as të dëgjohet britma e pikëllimit. Ishe në gjerësinë e tokës, t"u dhanë të gjitha, toka e shtrirë, qielli i hapur e strehë, shëndeti, uji të shuash etjen, bimët e ushqime të ndryshme; t"u sqaruan argumentet, jeta e bimës dhe vdekja e saj; vyshkja dhe përtëritja, dielli dhe hëna, dita dhe nata, nxehtësia dhe ftohtësia; jeta dhe vdekja, vdekja dhe ringjallja!

Jo më. Mos loto. Mos qaj. Sa mjerim. Çfarë fundi. Të është ngushtuar toka, siç të qe ngushtuar kraharori nga e vërteta; kur të kumtoheshin fjalët e Zotit që të mori shpirtin, ty s"të rrëqethej lëkura, po as kapaku i syve s"të lëvizte; e kur thirreshe të pasoje e të respektoje të dërguarin e Allahut, Muhammedin – salAllahu alejhi ve selem, ti s"dëgjoje, shtireshe si s"kuptoje, të dukeshin fjalësh të pavlera.

Sot, je në varr o shpirt i rënduar, o shpirt i harruar! Oj vetvete, more atë që e kërkoje? Ti Zotin plotësisht s"e besoje, tani u binde! Ti s"ishe e sigurt në të fshehtën, në jetën pas vdekjes, e sot, sytë të shpojnë, çajnë hapësirat, si hekuri gurin!

Oj vetvete! Ende je në tokën e gjerë. Ende ke frymë. Ende jeton. Ende lëvizë. Vështro. Lexo. Dëgjo. Ndrysho. Mjaft më mëkatit. Mjaft më padrejtësisë. Mjaft më papërgjegjësisë. Zgjohu e përmirësohu! Për hir të Zotit që të nderoi, ndero vetveten, jeto i pastër, jeto i gjallë, para se prej vdekjes të rrëmbehesh.

Ti s"do jesh shpirt i rënduar dhe i shqetësuar, nëse zgjohesh, e këndell ndërgjegjen, i thërret mendjes, noton në argumentet e jetës dhe vdekjes, mediton si filloi krijimi, urtësitë e krijesave, bukurinë e krijimtarisë, do të të ndërgjegjësohej shpirti, do zgjoheshe; do gjeje qetësinë shpirtërore, para se të ndërrosh jetë si shpirt i sigurt dhe i qetësuar.

Mos më thuaj se kupton, përderisa e sheh sesi toka ndryshon gjendjen e saj prej një gjendje në tjetrën e ti të mos ndryshosh gjë; mos më thuaj se ke zemër të mirë, përderisa zemra jote sheh madhështinë e krijesave të Zotit, e nuk madhëron Zotin e saj! Mos, mos e mashtro vetveten, por këndelle atë, e shkruaje në letër ndryshimin, përmirësimin. Le ta vërtetojë syri!

Mos të të hutojnë stolitë, kënaqësitë e përkohshme, pasuria e njerëzve, pozita e njerëzve, por ndërgjegjësohu, se, në një çast gjithçka do të shuhet, do të bëhet hi e pluhur! Asgjë.

Kujto, kur të tjerët me pavetëdijen e tyre tentojnë të të shmangin nga rruga e Zotit tënd, kujto Urën e Siratit. Kur këshillohesh prej dikujt, kushdo qoftë, e që të largon nga udhëzimi i drejtë, vetëm përkujto Urën e Siratit, mendo e thuaj: a thua, kjo për të cilën këshillohem, do ma mundësojë kalimin e kësaj ure? Jo, thuaj: Unë jam musliman! Edhe këshilluesi është musliman, por ti je musliman largpamës; mendon për jetën pasvdekjes.

Ke Zot, Atë duhet ta dëgjosh. Ke udhëzimin e të dërguarit të Tij, atë duhet të pasosh. Ti thuaj: feja ime s"e lejon, kur thirresh të veprosh diçka që kundërshton udhëzimin e drejtë. Unë dëgjoj e respektoj Zotin tim, ty të dua, por Zotin, që më krijoi mua dhe ty, e dua më tepër.

Le të tronditet! Le të lëkunden ndjenjat. Le të habiten mendjet. Le të mendojnë siç të dëshirojnë. Le të flasin… Ti përqendrohu në të ardhmen tënde; mendo për të mirën tënde. Ty, në çastin kur të merret shpirti, mos ndonjë do vijë me ty në varr? Jo, e atëherë, të të lenë të qetë, ashtu siç të lenë kur ti vdes!